گروه کاربری:          نسخه چاپی
تاریخ ثبت : ۱۳۹۹/۲/۸
کلمات کلیدی :
COVID-19, همه دیده شویم,
 

در خانه ماندن آزمونی برای رابطه همسران در شرايط شيوع ويروس کرونا

کميته علمی آموزش‌های ازدواج و خانواده کارگروه ملی ترويج ازدواج و کاهش طلاق

دبيرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی، 1399

مقدمه:

شيوع پاندمی پيش بينی نشده کرونا ويروس (کوويد 19)، نوعی تجربه بشری و موجب بروز شرايطی است که اکثر مردم در طول عمر خويش تجربه نکرده اند. پژوهشها نشان می دهد، درحاليکه شرايط بحرانی می‌تواند فشار زيادی بر رابطه همسران وارد کند، با اين حال می تواند منجر به رشد مثبت نيز بشود و در حال و آينده روابط صميمی همسران، تاثير مطلوبی داشته باشد. بايستی اذعان داشت، اين پديده به همه ما نشان داد که ارتباط داشتن با يکديگر چقدر اهميت دارد.

راه‌های حفظ و بهبود رابطه همسران

سازگاری

بايد توجه داشت، تنش و فشار، بخش جدايی ناپذير زندگی خانوادگی است و گاه بعضی از عوامل اجتماعی نظير اپيدمی يک بيماری و يا شرايط رکود اقتصادی، بر اين فشارها می افزايد. يکی از مهارت های لازم برای زندگی مشترک همسران و سایر اعضای خانواده، سازگاری است. 

سازگاری عبارت است از رفتار مفید و مؤثر همسران و نیز والدین و فرزندان، در مواجهه با مطالبه های زندگی خانوادگی و پاسخ دادن مناسب به آنها.

 شخص سازگار تسلیم شرایط خوب و بدی که وجود دارد یا پیش می آید، نیست، بلکه به دنبال راه حل خلاقانه ای برای توافق و ایفای نقش خود و از همه مهم تر، مهرورزی به همسر و اعضای خانواده خویش است. 

سازگاری توانایی منطبق شدن ما با شرایط سخت است، به گونه ای که از دل این سختی ها اتفاقات خوشایندی برای خود، همسر و اعضای خانواده مان خلق کنیم.

امروزه به دلیل فاصله گذاری اجتماعی که برای کنترل شیوع ویروس کرونا انجام می شود، احتمالاً زمان بیشتری را در خانه و با همسرتان سپری می کنید.

اگر هر دو یا یکی از شما در خانه کار می کند و فضایی برای خروج از خانه نیز ندارید، ممکن است پیش آمده باشد که احساس کنید آرامش همدیگر را به هم می زنید. 

در شرایط کنونی که با استرس های بیشتری مواجهیم، تجربه چنین مسائلی چندان غیرعادی نیست. اما از آنجايی که ممکن است شرايط فعلی تداوم داشته باشد، بسيار ضروری و مهم است که، گام هايی برای اطمينان از سلامتی ازدواج و خانواده خود برداريم. چنانچه مهارتهای لازم برای برخورد هوشمندانه با اين قبيل شرايط را داشته باشيد، اين بحران را می توان به فرصت، تبديل کرده و از آن برای تقويت ارتباط بين خود، بهره ببريد.

صبر، حل مسائل و کاهش شدت شرايط موجود 

در بعضی حوادث و بلايای پيشين، ديده شده است، جوامع و خانواده ها به طور شگفت آوری توانسته اند در شرايط سخت به خوبی عمل کنند، دوام بیاورند و رشد کنند. این ها همسرانی هستند که با استفاده از توانمندی های خود، تلاش کرده اند حال خود و خانواده خود را خوب نگه دارند و از اینگونه بلایا به عنوان فرصتهایی برای نشان دادن علاقه مندی و ابراز عواطف و همدلی نسبت به یکدیگر استفاده میکنند. آنها تلاش دارند در این شرایط راههایی برای تأیید و قدردانی بیشتراز یکدیگر بیابند.

یکی از راه های آنکه همسران بتوانند آرامش خود را در شرایط به وجودآمده حفظ کنند، صبر و بردباری و تلاش برای همراهی بیشتر، حل مسائل و کاهش شدت شرایط موجود است. افراد نیاز دارند بتوانند درباره احساس خود به راحتی صحبت کنند و در مقابل، صحبتهای همسرشان را نیز بدون قضاوت بشنوند.

هیچ ایرادی ندارد که اضطراب داشته باشید یا بترسید، اینها واکنشهایی طبیعی و سالم هستند، اما لازم است بخصوص در این شرایط صحبتهای یکدیگر را بشنوند و به احساسات یکدیگر ارزش بگذارند و در آسیب پذیریهای پیش آمده همراه هم باشند.

مراقب عوامل مخرب ارتباطمان باشیم

برخی الگوهای رفتاری، ارتباط بین همسران را تخریب می کند، که برخی از آنها به شرح زیر است:

اولین رفتار مخرب "عیب جویی" است.

این رفتار به منزله هجوم به شخصیت همسر خود است و تا حدود زیادی با انتقاد کردن یا بیان مسایل ارتباطی متفاوت است. محصور شدن در یک جای بسته، عصبانیت، طرد و بی محلی، باعث بروز نارضایتی می شود و ممکن است به عیب جویی از همسر دامن بزند. روانشناسان عیب جویی را همراه با عبارت های انعطاف ناپذیری می شناسند که با واژه های "همیشه" و  "هیچوقت " مثل: "همیشه تو باید حرف آخر را بزنی" یا "تو هیچوقت گوش نمی کنی" بیان می شوند. به ویژه در شرایط فعلی مراقب این قبیل رفتارها باشید. توجه داشته باشید، شما ممکن است برای پرهیز از تعارض حرفی نزنید، اما شاید بطور مکرر در جستجوی یافتن نواقص همسرتان باشید.

دومین رفتار مخرب "تحقیر" است.

این رفتار، به نوعی توهین به همسر تلقی می شود. افراد ممکن است این کار را حتی با  مسخره کردن یا فقط با چشم چرخاندن انجام دهند. یک نمونه آن، وقتی است که همسرتان با شما صحبت می کند و شما می گویید ،"باز دوباره شروع کرد" بدون آنکه سعی کنید آنچه همسرتان می خواهد بگوید را بشنوید.

سومین رفتار مخرب "دفاعی شدن" است.

این رفتار نوعی مقابله جویی است، و اغلب در پاسخ به عیب جویی بروز می کند. افراد این روش را هنگامی بکار می برند که احساس می کنند دارند قربانی می شوند و به این ترتیب می خواهند از خودشان دفاع کنند. در چنین شرایطی آنها همسرشان را برای ایجاد رنج و ناراحتی های ارتباطی مسئول می دانند.

اگر دائماً، این احساس را دارید که همسرتان عیب جویی می کند، از سوی او بد فهمیده می شوید و همسرتان بی دلیل شما را سرزنش می کند، در نظر داشته باشید که احتمالاً دفاعی شده اید و نگرشی همچون "حق با منه، اینها اشتباه می کنند" در شما ایجاد شده است.

   چهارمین رفتار مخرب "دیوار سنگی" نامیده می شود.

این رفتار عبارت از فنون و عملیات گسترده ای است که برای پرهیز از تعامل با همسر انجام می شود. افرادی که به دیوار سنگی روی می آورند اغلب ارتباط با همسرشان را، جز در مورد نشان دادن برخی حرکات منفی غیر کلامی، متوقف می سازند.

این بحران را به فرصت تبدیل کنید

نداشتن مهارت های ارتباطی، نداشتن آمادگی برای حل مسائل خانوادگی و نپذیرفتن هیج نقشی در بروز تعارض های خانوادگی، یکی از عوامل دیگری است که در تحلیل و فرسودگی روابط همسران نقش دارد. از این رو خیلی اهمیت دارد که به طور ویژه در این زمان، برای بهبود ارتباط با همسرتان تلاش کنید.

  • هم زمان با طرح نکات مربوط به پرهیز از عوامل مخرب گفتگو در ارتباط همسران، به نکات دیگری به شرح زیر، برای سالم ماندن و یا بهبود ارتباط همسران اشاره می شود:  
  • توازن میان تعامل های مثبت و منفی با همسرتان را ارزیابی کنید. هدف آن است که نسبت تعامل های مثبت به منفی بیشتر از "5 به 1" باشد.
  • به جای عیب جویی از همسرتان، بیاموزید احساسات خودتان را به شیوه مناسب بیان کنید، بجای استفاده از جمله های "تو" چکار باید بکنی یا "تو" چه تغییراتی باید داشته باشی، جمله های " من" را برای بیان نیازهایتان بکار ببرید.
  • احساسات همسرتان را نسبت به شرایط سخت کنونی درک کنید. به جای رفتارهایی مانند: کناره جویی، اهمیت ندادن و حمله به احساسات و رفتار همسرتان، با او در بیان احساساتش، همدلی کنید.
  • همسرتان را از اقدام لازم برای سلامت خانواده مطمئن سازید. با گفتگو با همسر خود به درک مشترکی از سلامتی خانواده در شرایط کنونی برسید و برنامه ریزی های لازم برای سلامتی خود و سایر اعضای خانواده را انجام دهید. برای اینکار لازم است هوشمندانه شرایط موجود را ارزیابی کنید و در دام افسانه ها، خرافات و شایعات مربوط به شرایط اخیر و شیوع ویروس کرونا نیفتید.
  • با مشارکت همسر خود برای سازگاری با شرایط در خانه ماندن و کار در خانه و نیز انجام امور خانوادگی، برنامه ریزی های جدیدی داشته باشید. لازم است در برنامه ریزی های خانوادگی زمان هایی برای ارتباط بایکدیگر، اعم از گفتگوهای دو نفره، کارهای مشترک، بازی با یکدیگر، ارتباطات عاطفی و زناشویی، در نظر بگیرید.
  • علاوه براین، در برنامه ریزی برای سازگاری با شرایط جدید، لازم است زمان های جداگانه ای را نیز برای کار و پرداختن به علاقه مندی های شخصی تان در نظر بگیرید. برای این بخش از برنامه، به همدیگر زمان دهید و به نوبت، مراقبت از فرزندان، سالمندان و سایر اعضای خانواده را به عهده بگیرید.
  • برای دوره پس از سپری شدن بحران نیز برنامه هایی را تدارک ببینید. توجه داشته باشید، پذیرش واقعیت های موجود اهمیت دارد، اما در عین حال باید توجه داشت، که این شرایط دائمی نیست. برنامه ریزی برای دوران پس از گذر از شرایط بحرانی، روحیه مثبت را افزایش می دهد و به ما کمک می کند که برای سلامتی خودمان اهمیت بیشتری قائل شویم.  
  • از شرایط موجود برای تمرین کردن عادت های سالم تر، از جمله تغذیه سالم، استراحت کافی، تنظیم ساعت های خواب، ورزش کردن، تمرین ذهن آگاهی و آموختن مهارت های جدید  یا ترک دخانیات بهره ببرید. توجه داشته باشید این شرایط، فرصت های جدیدی را ایجاد کرده است که می تواند موجب تحکیم روابط ما شود.
  • بسیار مهم است که سرعت تغییرات را بپذیریم و در خانه فضای آرامش و راحتی ایجاد کنیم. سعی کنید هرچه میتوانید زمانهای اضافی ایجاد شده را برای با هم بودن و انجام کارهایی اختصاص دهید که در شرایط معمول به دلیل شلوغی وقت تان انجام نمی دادید. مطالعه کنید، ورزش کنید، با بچه ها و اعضای خانواده نشست های سرگرم کننده و آموزنده داشته باشید، وقت بیشتری برای عبادات و راز و نیاز با خدا بگذارید، با دوستان و اقوام خود ارتباطات تلفنی و تصویری داشته باشید، موسیقی ملایم گوش کنید، عکسهای قدیمیتان را ببینید، در کارهای خانه کمک کنید و...
  • اگر لازم است قرنطینه شویم بهتر است هر چیز مزاحمی را کنار بگذاریم و خانه را به فضایی راحت و شادی بخش و بدون استرس مبدل سازیم. فضایی که به منظور رهایی از نگرانیها برایمان آسایش فراهم میکند.
  • بسیار ضروری است که همسران روشهایی برای رصدکردن سطح اضطراب خود داشته باشند. همانگونه که هراس و ترس مسری است، آرامش و مهربانی هم مسری است.
  • نمونه های بسیاری از دلجویی ها و کمک های اجتماعی، از جمله کمک همسایگان به یکدیگر، وجود دارد. برای مثال می توانید برای آشنایان و همسایگان، بخصوص سالمندان پیامهایی بگذارید واز آن ها بپرسید  آیا خریدی از سوپرمارکت دارند و... خوب است با داستان ارتباط های مردمی از این دست آشنا شوید.
  • متخصصان توصیه می کنند دائماً رسانه ها را چک نکنید، ابتدای روز را برای اطلاع از اخبار اختصاص دهید و بعد روزتان را به گونه ای زمانبندی و برنامه ریزی کنید که کمتر سراغ رسانه ها بروید. توجه به این مسئله به ویژه در حضور بچه ها بسیار مهم است. اگر بچه ها ببینند شما مدام به تلویزیون چسبیده اید و چهره تان پر از نگرانی است، آنها نیز مضطرب میشوند.
  • روزانه یک جلسه قدردانی از یکدیگر داشته باشید. این جلسات می تواند خیلی سودمند باشد و به شیوه سازنده ای ارتباط با یکدیگر کمک میکند. اینها اقدامات زائد  یا بی فایده ای نیستند و واقعا تأثیر گذار است. ما میدانیم افرادی که در شرایط سخت تاب می آورند، چشم انداز مثبت و خوشبینانه ای نسبت به شرایط موجود دارند.
  • به تک تک اعضای خانواده از همسر گرفته تا فرزندان، چه به صورت زبانی و چه رفتاری ابراز محبت کنید و بگویید که چقدر دوستشان دارید.
  • این روزها به واسطه فشاری که هر کدام از ما احساس می کنیم، بیشتر احتمال دارد، هیجانات ناخوشایندی مانند عصبانیت و غم سراغ ما بیاید. هر چند بروز عصبانیت به شکلی که باعث آسیب به دیگران شود، در هر حالی اشتباه است، اما اگر این روزها همسرتان جایی واکنش تند نشان داد، سعی کنید کمی بخشنده تر از روزهای قبل باشید و با یادآوری اینکه همه ما تحت فشار زیادی هستیم، مانع از تداوم دلخوری شوید.
  • هوای یکدیگر را بیشتر داشته باشید و حمایت عاطفی در این روزها را فراموش نکنید، اما یادتان باشد، همسر شما قرار نیست تمامی نیازهای عاطفی شما را برآورده سازد. بخشی از نیازهای عاطفی شما به واسطه نبود رفت و آمد یا دوستان و اقوام، رفع نخواهد شد و هرچقدر هم همسرتان تلاش کند، نمی تواند به تمامی نیازهای عاطفی شما، پاسخ مناسبی دهد. پس در عوض دلخوری و عصبانیت، تلاش کنید راه های دیگری را برای حل این موضوع پیدا کنید. تماس منظم تلفنی با افرادی که دوستشان دارید، می تواند تا حدی فشار را از روی دوش همسرتان کم کند. تهیه فهرستی از فعالیت های آرامش بخش و مورد علاقه خود را نیز فراموش نکنید. انجام کارهای مورد علاقه تا حدی، می تواند توقع شما از همراهی همسر را تعدیل کند.
  • توجه داشته باشید، می شود در خانه نشست و شادی را به خانه آورد و به این فکر فرو رفت که بسیاری از خانه بیرون زدن های ما، برای این است که شاید نیاموخته ایم چگونه زیر یک سقف با خوشی و آرامش زندگی کنیم و برای فرار از این ضعف، دنبال بهانه ای هستیم برای از خانه بیرون رفتن.
  • می شود هر روز، اعضای خانواده، صبحانه را با هم بخورند و از این کنار هم بودن لذت ببرند.
  • می شود در خلال این روزها یک دل سیر با بچه ها بازی کرد و هرچه قدر قبلاً به دلیل مشغله زیاد، جواب سؤال هایشان را نداده ایم و دست به سرشان کرده ایم، اکنون این لحظات لذتبخش و سودمند از دست رفته راجبران کنیم.
  • می شود در این ایام بیشتر دل به دل پدر مادرها و سالمندان داد، از آنها دلجویی کرد، با آنها یک گپ حسابی زد و از مصاحبت با آنها لذت برد.
  • می شود بارها لذت غذای خانگی خوش طعم را که با محبت تهیه شده، احساس کرد و آن را با رفتن به بهترین رستورانها عوض نکرد. می شود گاهی آقا برای خانم چایی بریزد و می شود گاهی آقا بچه را بخواباند و زن و مرد از لذت مشترک و دوطرفه این قبیل کارها لذت ببرند.

انجام این امور به شما کمک می کند سلامت روانی خود را بهبود بخشید و با در نظر گرفتن و انجام تجربه های مشترک، ارتباط صمیمی با همسرتان را بنا کنید.